GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HIỆU QUẢ LAO ĐỘNG NƯỚC NGOÀI LÀM VIỆC TẠI VIỆT NAM

Thứ tư - 09/01/2019 21:53

     Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, thị trường lao động của các quốc gia trở lên linh hoạt và đa dạng hơn. Lao động nước ngoài (LĐNN) là mối quan tâm của tất cả các quốc gia trong đó có Việt Nam. Việt Nam là đất nước hấp dẫn đối với người LĐNN, nếu tính ở phạm vi châu Á thì Việt Nam là quốc gia có môi trường lao động được yêu thích nhất. Tạp chí Expat Explorer của HSBC tiến hành khảo sát hàng năm cho thấy Việt Nam là một đất nước có nền chính trị an toàn và ổn định, tỷ lệ tội phạm thấp, tốc độ phát triển kinh tế nhanh, mức chi phí sinh hoạt nhỏ... nên lao động nước ngoài yên tâm sinh sống và tiết kiệm được nhiều tiền hơn so với các đất nước khác. Bên cạnh đó, LĐNN tại Việt Nam có nhiều kỳ nghỉ hơn, tận hưởng nhiều hơn các dịch vụ liên quan đến nhân lực địa phương như giúp việc gia đình, chăm trẻ và nơi ở tiện nghi hơn.
     LĐNN ở Việt Nam đến từ nhiều quốc gia trên khắp thế giới như Mỹ, Anh, Pháp, Canada, Úc và một số nước khu vực Châu Á như Nhật, Hàn Quốc, Trung Quốc… Theo thống kê từ Cục Việc làm, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (LĐTB &XH), số LĐNN giai đoạn 2008-2017 tăng rất nhanh, với tỷ lệ tăng trong 10 năm là khoảng 160% (LĐNN năm 2008 là 52.633 người, tháng 6 năm 2016 là 82.585 người, và đầu năm 2018 là khoảng 84.000 người), lượng LĐNN đến từ Hàn Quốc, Trung Quốc vài năm gần đây tăng rất nhiều. Dự tính những năm tới, với quá trình hội nhập kinh tế quốc tế thì số lượng LĐNN còn tăng nhiều hơn nữa. Chính vì vậy mà Nhà nước cần có chính sách phù hợp để quản lý LĐNN sao cho vừa phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội, an ninh ổn định, vừa giữ mối quan hệ ngoại giao hữu hảo đối với các nước trên thế giới.
     
Văn bản pháp luật về quản lý LĐNN của Việt Nam có Bộ luật Lao động 2012 và rất nhiều các nghị định, thông tư hướng dẫn. Ngoài ra, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với Bộ Ngoại giao và Bộ Công an ban hành các thông tư liên tịch để quản lý LĐNN tại Việt Nam phù hợp và hiệu quả. Mới đây, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 140/2018/NĐ-CP ngày 08/10/2018 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung các Nghị định liên quan đến điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội trong đó có nội dung quản lý LĐNN làm việc tại Việt Nam.

1

Ảnh 1: Chuyên gia nước ngoài đang hướng dẫn công nhân Việt Nam vận hành máy móc

     Chính sách quản lý LĐNN thể hiện quan điểm của Đảng và Nhà nước là những vị trí công việc mà lao động Việt Nam không đáp ứng được thì được sử dụng LĐNN. Theo quy định của pháp luật thì doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, cá nhân, nhà thầu trong nước chỉ được tuyển lao động là công dân nước ngoài vào làm công việc quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia và lao động kỹ thuật mà lao động Việt Nam chưa đáp ứng được theo nhu cầu sản xuất, kinh doanh. Doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, cá nhân, nhà thầu nước ngoài trước khi tuyển dụng lao động là công dân nước ngoài vào làm việc trên lãnh thổ Việt Nam phải giải trình nhu cầu sử dụng lao động và được sự chấp thuận bằng văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
     Lực lượng LĐNN làm việc tại Việt Nam chủ yếu là chuyên gia, nhà quản lý, giám đốc điều hành và lao động kỹ thuật cao... đã bổ sung đáng kể nguồn nhân lực có chuyên môn kỹ thuật, kinh nghiệm quản lý điều hành, kỹ năng làm việc chuyên nghiệp theo tiêu chuẩn quốc tế, đóng góp đáng kể về hiệu quả lao động, nâng cao trình độ người lao động, tăng lợi nhuận của đơn vị, đóng góp vào thu nhập quốc gia...

2

Ảnh 2: Chuyên gia nước ngoài tại Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn

Một số tồn tại về quản lý lao động nước ngoài và nguyên nhân
     Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc quản lý LĐNN vẫn còn tồn tại một số hạn chế như sau:
     - Công tác phối hợp, trao đổi thông tin trong quản lý LĐNN giữa các cơ quan chuyên môn ở địa phương chưa chặt chẽ, kịp thời và đồng bộ giữa ngành Lao động - Thương binh và Xã hội kế hoạch và đầu tư, công an...
     - Công tác tuyên truyền phổ biến chính sách pháp luật đối với việc quản lý LĐNN làm việc tại Việt Nam ở địa phương mặc dù đã được quan tâm nhưng chưa thực sự thường xuyên, liên tục, dẫn đến cách hiểu và thực hiện chưa được thống nhất, gây khó khăn cho doanh nghiệp, tổ chức.
     - Việc phối hợp thực hiện trong việc quản lý còn hạn chế, công tác thanh tra, kiểm tra các doanh nghiệp, tổ chức trong việc thực hiện các quy định của pháp luật về LĐNN chưa được quan tâm đúng mức.
     - Còn tồn tại những LĐNN “chui” dưới hình thức đi du lịch, nhưng sau đó ở lại làm việc không phép. Trong số này có cả những người lao động phổ thông, đến làm việc tại những công trình xây dựng kín cổng cao tường, hạn chế tiếp xúc. Điều này gây không ít khó khăn cho các cơ quan chức năng trong việc quản lý. Việc tiếp cận, kiểm tra họ không hề đơn giản mà phải có sự vào cuộc của các cơ quan chức năng ở thành phố, đó là chưa kể đến việc bất đồng ngôn ngữ gây khó khăn rất lớn cho việc quản lý LĐNN.
     - Ý thức tự giác chấp hành pháp luật của một số nhà thầu và người LĐNN trong việc tuyển, sử dụng và thực hiện cấp giấy phép lao động; xuất nhập cảnh và cư trú còn hạn chế; nhiều người LĐNN vào Việt Nam mới thực hiện việc cấp giấy phép lao động. Nguyên nhân chủ yếu của những tồn tại này là do vênh nhau về cách xác định người nước ngoài trên lãnh thổ Việt Nam giữa Bộ Công an và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Trong khi bên công an xác định người nước ngoài khi đến Việt Nam làm việc chỉ cần có giấy bảo lãnh của đơn vị, doanh nghiệp sẽ được xác định là LĐNN; thì Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội xác nhận người nước ngoài làm việc ở Việt Nam được xem hợp pháp khi đã có hợp đồng lao động giữa người lao động và đơn vị, doanh nghiệp sử dụng lao động. Trên cơ sở này, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội mới cấp giấy phép lao động và chỉ khi có giấy phép này, LĐNN mới chính thức được phép làm việc trên phạm vi lãnh thổ Việt Nam.
Giải pháp quản lý lao động nước ngoài ở Việt Nam
     Theo Cục Việc làm, trong thời gian tới, để thực hiện việc quản lý LĐNN tại Việt Nam có hiệu quả, có tác dụng thúc đẩy nền kinh tế phát triển, Nhà nước cần tập trung vào một số giải pháp chủ yếu gồm:
     Một là, tiếp tục hoàn thiện thể chế, ban hành chính sách linh hoạt phù hợp, đảm bảo lợi ích hài hòa giữa nhà nước - doanh nghiệp - LĐNN.
     Hai là, BLao động - Thương binh và Xã hội tăng cường phối hợp với các bộ, ngành như, Bộ Công thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ban quản lý khu công nghiệp... trong việc hướng dẫn, hỗ trợ và tạo điều kiện cho chủ sử dụng lao động là người nước ngoài sử dụng và quản lý LĐNN theo các quy định của pháp luật Việt Nam.
     Ba là, phối hợp các ngành Lao động - Thương binh và Xã hội; ngoại giao; kế hoạch và đầu tư; tư pháp; xuất cảnh, nhập cảnh và cư trú ở các cấp... để đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn và phổ biến các quy định pháp luật Việt Nam với nhiều hình thức phù hợp, thiết thực LĐNN hiểu rõ và tuân thủ pháp luật Việt Nam.
     Bốn là, rà soát, đánh giá và hoàn thiện quy chế phối hợp theo quy định của pháp luật và tình hình thực tế tại địa phương, tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan trong việc chia sẻ thông tin, hỗ trợ người sử dụng lao động, cấp giấy phép lao động, quản lý lao động, phát hiện và xử lý kịp thời những vi phạm.
     Năm là, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm pháp luật Việt Nam liên quan đến người LĐNN, các địa phương tuyệt đối không vì thu hút đầu tư mà nới lỏng quản lý LĐNN.
     Sáu là, chú trọng phát triển nguồn nhân lực Việt Nam có trình độ, kinh nghiệm để từng bước thay thế các vị trí công việc của LĐNN, nhằm giảm thiểu những khó khăn và bất cập đối với vấn đề LĐNN ở Việt Nam.
     Cùng với sự phát triển KT-XH của đất nước, số lượng LĐNN đến Việt Nam làm việc ngày càng tăng. Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý LĐNN với vai trò là cơ quan quản lý, Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng bám sát và thực hiện nghiêm quy định về quản lý, cấp phép, sử dụng LĐNN; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật lao động Việt Nam với các hình thức phong phú, phù hợp để người sử dụng lao động và LĐNN hiểu được quyền lợi và nghĩa vụ của họ theo đúng quy định. Đây là nhiệm vụ của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và các bộ ban ngành liên quan, để vừa phát huy được nguồn nhân lực mới mẻ này, vừa bảo đảm tuân thủ nghiêm túc luật pháp của Việt Nam.

Nguồn tin: Tạp chí Giáo dục

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • Pham Trung Hiếu

    Đây là cơ hội lớn cho các người lao động Việt Nam.

      Pham Trung Hiếu   30/01/2019 03:09

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Hotline
Thăm dò ý kiến

Bạn thấy website này như thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây