LIÊN KẾT GIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ CÁC DOAN NGHIỆP TRONG QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO VÀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO HỌC SINH-SINH VIÊN SAU KHI TỐT NGHIỆP

Thứ năm - 11/10/2018 11:32

LIÊN KẾTGIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ CÁC DOAN NGHIỆP
TRONG QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO VÀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM
CHO HỌC SINH-SINH VIÊN SAU KHI TỐT NGHIỆP

ThS. Anh Đức

Hiệu trưởng Trường Công nghệ cao Đồng Nai

1. Giới thiệu tổng quan về trường và tình hình hợp tác với doanh nghiệp

     Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Đồng Nai (DCoHT) trực thuộc UBND tỉnh Đồng Nai. Trường đóng chân trên địa bàn có 60% Khu công nghiệp (KCN) của tỉnh, nhiều dự án lớn như Sân bay Quốc tế Long Thành, Cảng Phước An, KCN cao AMATA thu hút sự quan tâm và cung cấp lao động kỹ thuật cho doanh nghiệp (DoN), là địa điểm học nghề lý tưởng cho Học sinh tốt nghiệp THCS, THPT để sớm tham gia thị trường lao động.

Hàng năm, Trường tổ chức đào tạo trên 3200 người theo học ở 03 cấp trình độ cao đẳng, trung cấp, sơ cấp để đáp ứng nhu cầu tuyển dụng của các DoN tại các KCN tỉnh Đồng Nai và các tỉnh lân cận. Ngoài ra HS-SV được các DoN tuyển dụng và đưa đi đào tạo ở nước ngoài (Công ty Kyokuto, Numatec, Sunhil Inc, Choongnam, Bosch, The Support...) để về làm chuyên gia kĩ thuật cho DoN hoạt động tại Việt Nam.

     Tỷ lệ HS-SV tốt nghiệp có việc làm trên 90% (các nghề kỹ thuật 100% có việc làm ngay từ khi thực tập). HS-SV tốt nghiệp có mức lương khởi điểm khoảng 5 triệu đồng chiếm 10%; trên 5-8 triệu đồng (65%); trên 8 triệu đồng (25%). Nhiều HS-SV có mức thu nhập từ 20-35 triệu đồng/tháng (sau khi làm việc tại DoN từ 3 năm trở lên).
 

Capture111111

Hình 1. Mức lương khởi điểm của HS-SV sau tốt nghiệp (Khảo sát tháng 4/2018)
 

     Với mục tiêu đào tạo lao động có tay nghề thành thạo, có ý thức làm việc tốt, năng suất lao động cao, Trường đã được các Tổ chức Quốc tế như Liên đoàn các doanh nghiệp NaUy (NHO), JICA, METI-Kansai, Trung tâm trao đồi nguồn lực Thái Bình Dưcmg (PREX) và AOTS (Nhật Bản), Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) thường xuyên hỗ trợ đào tạo kỹ năng quản lý, kỹ năng giảng dạy và xây dựng chương trình đào tạo tiếp cận sát với nhu cầu của DoN. Thông qua các Tổ chức Quốc tế giúp Trường thiết lập quan hệ với trên 175 DoN lớn tại Đồng Nai và TP.Hồ Chí Minh hỗ trợ đào tạo cho HS-SV.
2. Liên kết giữa trường và doanh nghiệp mang lại lợi ích cho 2 bên và các bên liên quan
     
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh (1949) đã chỉ rõ “Giáo dục phải cung cấp cán bộ cho kinh tế. Kinh tế tiến bộ thì giáo dục mới tiến bộ được. Nếu kinh tế không phát triển thì giáo dục cũng không phát triển được. Giáo dục không phát triển thì không đủ cán bộ giúp cho kinh tế phát triển. Hai việc đó liên quan mật thiết đến nhau”[1].
     
Quan hệ giữa trường và DoN có thể xem là mối quan hệ nhân - quả, bên này làm tiền đề cho bên kia phát triển, mặt khác hoạt động của 2 bên phải tuân theo quy luật cung - cầu, do đó thông tin qua lại giữa 2 bên là quan trọng, quyết định đến mối quan hệ bền vững hay lỏng lẻo là do sự kết nối này. Bên cạnh đó, Trường và DoN cần lưu tâm đến nhu cầu của HS-SV để đảm bảo quá trình học tập đạt chất lượng cao, yêu nghề và gắn bó với DoN.
     
Do nguồn lực của Trường và DoN hạn chế nên việc xác định nhu cầu đào tạo (NCĐT) phải đánh giá cho được nhu cầu nào quan trọng, khẩn cấp cần đáp ứng trước và tiến độ được mô tả cho từng năm và dài hạn. Qua thực tế tại Đồng Nai, Trường đưa ra và áp dụng mô hình 09 trạng thái như sau:

 

Nhu cầu của DoN

Nhu cầu của HS-SV

Thấp

Trung bình

Cao

Cao

DoN cần có thêm chính sách thu hut HS-SV như cấp học bổng, hỗ trợ đi lại, tư vấn - hướng nghiệp mạnh hơn

 (ưu tiên 2)

DoN đang cần gấp, trường nên tư vân thêm cho HS-SV về cơ hội việc làm

 (ưu tiên 1)

Rất cần, có thể phải đào tạo theo từng công việc/kỹ năng đê tham gia làm việc ngay (ưu tiên 1)

Trung bình

Tổ chức đào tạo sau khi ổn định tâm thế cho HS-SV thông qua tham quan vị trí việc làm, cam kết giữa DoN và HS-SV

 (ưu tiên 3)

Các bên cùng gặp gờ trao đôi thông tin (trường, DoN, HS-SV) từ đó lập kế hoạch đào tạo (ưu tiên 2)

HS-SV học theo mô đun/khóa ngắn hạn để củng cố năng lực làm việc tại DoN (ưu tiên 2)

Thấp

Chưa cấp bách, cần đưa NCĐT này vào mục tiêu dài hạn. Trường cần tìm hiểu kỹ nhu cầu này để định hướng cho DoN và HS-SV sẽ áp dụng trong tương lai.

Chưa cấp bách, nhưng nhu cầu của HS-SV cần được đáp ứng nhằm củng cố/n định vị trí việc làm. Có thể t chức những khóa học liên thông.

Trường đào tạo theo diện rộng hơn để HS-SV lựa chọn thêm nghề hoặc kỹ năng khác mà DoN đang can gấp (ưu tiên 2)

 

     Mô hình 9 trạng thái nêu trên giúp rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng, khắc phục tình trạng DoN thiếu nhân lực làm việc nhưng người lao động qua đào tạo vẫn thất nghiệp, khắc phục tình trạng bỏ việc làm ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh của DoN và uy tín của Trường.

     Để hợp tác với DoN, Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Đồng Nai đã và đang thực hiện các nội dung sau:

  1. Tổ chức các buổi tọa đàm, hội nghị khách hàng, hội thảo với DoN (01 buổi) để tìm hiểu nhu cầu, ghi nhận đóng góp ý kiến từ DoN để hoàn thiện, phát triển chương trình đào tạo, nội dung đánh giá HS-SV, các cơ hội hợp tác giữa 2 bên;
  2. Liên hệ giải quyết các vướng mắc, khó khăn từ phía DoN cũng như của Trường, 2 bên cử nhân viên tham gia hỗ trợ, duy trì kênh liên lạc thông qua E-Mail để thông tin hai chiều. Những thông tin xoay quanh làm cho lợi ích của các bên được nâng cao (ví dụ làm giảm tỷ lệ HS-SV bỏ việc sau tốt nghiệp, nâng cao ý thức và năng suất lao động, cải tiến dây chuyền sản xuất để đảm bảo an toàn, thuận lợi khi vận hành máy...).
  3. Xin ý kiến DoN vào xây dựng chương trình đào tạo (mục tiêu/chuẩn đầu ra, danh mục các công việc sẽ làm trong DoN/trong lĩnh vực, nội dung kiến thức, kỹ năng nghề mà DoN thường xuyên yêu cầu và sử dụng để đánh giá nhân viên, phương pháp đánh giá...). Sau khi xin ý kiến phải trả lời bằng văn bản cho DoN và người góp ý về những điểm đã cải thiện, những điểm chưa và nói rõ lý do vì sao chưa cải thiện và mong đợi gì ở DoN tiếp theo.

     Trong năm 2018, Trường đã cùng DoN xây dựng, điều chỉnh bổ sung chương trình đào tạo cho 10 nghề trung cấp, 11 nghề cao đẳng. Trường thành thành lập các Tổ biên soạn chương trình đào tạo cho tất cả các nghề trình độ trung cấp, cao đẳng. Ngoài nhà giáo, cán bộ quản lý của trường tham gia xây dựng, biên soạn thì mỗi chương trình đào tạo trong quá trình biên soạn có mời ít nhất 2 cán bộ ngoài trường và chuyên gia các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tham gia biên soạn và phản biện về chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra tại Trường.

  1. Kết hợp với DoN cùng tham gia đánh giá HS-SV

Để nâng cao chất lượng, đào tạo gắn thực tế tại doanh nghiệp, từng học kỳ các Khoa/ Bộ môn mời giảng viên từ DoN về tham gia giảng dạy tại trường; khi xây dựng và biên soạn đề thi đều có gửi phiếu góp ý đến các chuyên gia của DoN xin ý kiến về các tiêu chí, tiêu chuẩn trong thang điểm đánh giá nhằm sát với các tiêu chuẩn trong thực hiện công việc tại DoN.

Một số DoN như Công ty NƯMATEC (KCN An Phước-Long Thành) đưa chuyên gia Nhật Bản đến Trường tham gia đánh giá tay nghề, thái độ làm việc trong suốt quá trình đào tạo (ở các module quan trọng). Công ty cung cấp bài thi, nguyên vật liệu, chấm điểm.

  1. DoN tham gia tư vấn định hướng học nghề cho học sinh THCS, THPT

     Trên 175 DoN đang hợp tác, hỗ trợ HS-SV tham quan, thực tập và ưu tiên tuyển dụng HS-SV sau khi tốt nghiệp. DoN tích cực tham gia hỗ trợ công tác tư vấn định hướng nghề nghiệp cho học sinh THCS, THPT tại ngày Hội tư vấn hướng nghiệp của Trường. Qua hướng nghiệp tại Trường và vào DoN, HS-SV hình dung được vị trí việc làm của mình trong tương lai, từ đó có ý thức tham gia học tập hoặc thay đổi nghề học mà không lãng phí thời gian sau khi học xong mới biết mình không hợp với nghề.

  1. Các hình thức phối hợp khác

     Trường và DoN thành lập nhóm Tư vấn chất lượng (Avisory Boad of Curriculum Development-gọi tắt là nhóm ABCD) thu thập thông tin về nhu cầu đào tạo và tư vấn cho Trường quản lý quá trình liên kết, nhóm ABCD bao gồm một số giáo viên của Trường và một số kỹ sư của DoN. Mỗi lĩnh vực ngành nghề sẽ có một nhóm khác nhau hoạt động kiêm nhiệm và qua phương tiện E-Mail và điện thoại để tiết kiệm thời gian của mỗi bên.

Thực hiện việc thu thập thông tin về nhu cầu đào tạo của các DoN (số lượng, cơ cấu ngành nghề, các kỹ năng hay công việc sẽ phải làm, tiêu chuẩn về độ tuổi, giới tính, và thái độ/tính cách nếu có, thời gian bắt đầu làm việc tại DoN V.V.).

     DoN tự đánh giá tình hình sản xuất, kinh doanh và dự báo kế hoạch sản xuất, kinh doanh từ 3-5 năm (hình dung trong tương lai gần sản phẩm của DoN là gì? có cần cải tiến và cải tiến theo hướng nào?) và những yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất (như hội nhập quốc tế, cạnh tranh thị trường, chính sách của nhà nước) có thể làm thay đổi cơ cấu nguồn nhân lực cả về số lượng và chất lượng. Xác định những vấn đề khó khăn khi tuyển dụng nhân sự.
3. Một số nhận xét, kiến nghị để phát triển liên kết đào tạo

     Liên kết đào tạo giữa trường và DoN nhất thiết phải có một mô hình phù hợp với trình độ quản lý của mỗi nhà trường và mức độ quan tâm của DoN. Tại Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Đồng Nai với sự trợ giúp của Liên đoàn các doanh nghiệp NaUy (NHO) từ năm 2011 và Trung tâm trao đổi nguồn lực Thái bình Dương (PREX-Nhật Bản) từ năm 2015 đến nay đã cùng các DoN trên địa bàn đã thành lập một số Nhóm ABCD để giúp Trường và DoN quản lí phát triển chương trình đào tạo (bao gồm cả Programme và Curriculum).

     Thông qua hoạt động của Nhóm ABCD, tư vấn cho Trường lập kế hoạch cử giáo viên đi thực tập cùng với HS-SV tại DoN, qua đó tham gia góp ý cải tiến dây chuyền sản xuất, đào tạo bồi dưỡng chuyên môn, 5S -An toàn cho cán bộ kỹ thuật tại DoN [2]. Đây không chỉ có lợi cho Trường mà còn có lợi cho DoN và gắn kết mối quan hệ giữa các bên.

Thông qua Nhóm ABCD, nhiều DoN đã hỗ trợ học bổng cho HS-SV có thành tích học tập tốt, như: Công ty POSCO- VST (Hàn Quốc), Công ty KSM (Nhật Bản); Công ty POSCO-VHPC (cùng thuộc tập đoàn POSCO) hỗ trợ 31 máy tính cho Thư viện điện tử của Trường.

     Bên cạnh đào tạo tay nghề, các DoN thường xuyên hỗ trợ đào tạo về Văn hóa cho HS-SV, huấn luyện các kỹ năng mềm (như kỹ năng quản lý theo PDCA, sản xuất sạch hơn, phát triển bền vững...) để tạo tâm thế tích cực cho HS-SV trước khi vào làm việc/thực tập trong các DoN.

Việc gắn kết công tác đào tạo nghề của Trường với nhu cầu của các DoN tạo ra lợi ích kép. Một mặt, chất lượng đào tạo của Trường được nâng cao do DoN đã tham gia hỗ trợ quá trình đào tạo, tạo điều kiện cho các sinh viên nhà trường có môi trường thực hành tốt nhất, đồng thời giám sát quá trình đào tạo và chất lượng của HS-SV sau khi ra trường. Mặt khác, thông qua việc phối hợp này, các DoN sẽ được cung cấp đội ngũ lao động có tay nghề, đáp ứng được nhu cầu công việc, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh của DoN.

     Có thể khẳng định, chương trình liên kết giữa Trường với các DoN đang đầu tư trên địa bàn Đồng Nai là một mô hình phù hợp với thực tế của Việt Nam, ví dụ mô hình Dual System của Đức rất ưu việt nhưng không thể áp dụng nguyên xi tại Việt Nam khi mà trình độ sản xuất tại các DoN hầu hết ở mức thấp và trung bình (một số DoN quan tâm lao động giá rẻ, trình độ công nghệ thấp). Mặt khác các DoN chưa hoàn toàn tin tưởng vào mô hình quản lý đào tạo tại các Trường, nhất là HS-SV (sản phẩm của trường) chưa làm hài lòng DoN, còn nhiều HS-SV sau tốt nghiệp ở các trường cao đẳng, đại học chưa có việc làm.

Để kêu gọi sự quan tâm, hỗ trợ của DoN trong mối liên kết với Trường, kiến nghị Bộ Lao động -Thương binh và Xã hội cần mời gọi các DoN tham gia đào tạo bằng cách giảm yêu cầu về Chứng chỉ sư phạm, Ngoại ngữ, Tin học khi cán bộ, chuyên gia kỹ thuật của DoN tham gia giảng dạy tại Trường, vì thực tế các chuyên gia này chỉ huấn luyện kỹ năng, rèn luyện tác phong làm việc, đồng thời kỹ năng ngoại ngữ và khả năng huấn luyện nhân sự tốt hơn rất nhiều giáo viên trong hệ thống các trường của Việt Nam.

 

[1] Hồ Chí Minh Toàn tập, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2000, t.8, tr.184.

[2] 5S (sàng lọc, sắp xếp, sạch sẽ, săn sóc, sẵn sàng là tiêu chuẩn của DoN Nhật Bản nhằm nâng cao năng suất lao động, giảm thiêu rủi ro)


 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Hotline
Thăm dò ý kiến

Bạn thấy website này như thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây