TĂNG CƯỜNG VỐN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG VÀ VIỆC LÀM GIAI ĐOẠN 2016-2020

Thứ tư - 23/01/2019 16:16

      Thị trường lao động và việc làm - nơi diễn ra sự trao đổi hàng hóa sức lao động giữa một bên là những người sở hữu sức lao động và một bên là những người muốn sử dụng sức lao động đó nhằm tạo ra việc làm. Qua thị trường lao động, con người trao đổi dịch vụ lao động để lấy tiền lương. Cung của thị trường là người lao động với nhu cầu làm việc để có thu nhập trang trải cho cuộc sống, cầu của thị trường là các tổ chức cần thuê người lao động với tư cách đầu vào nhân tố sản xuất.
     
Thị trường lao động và việc làm là thị trường lớn nhất và quan trọng nhất trong hệ thống thị trường. Vì lao động là hoạt động chiếm nhiều thời gian nhất và kết quả của quá trình trao đổi trên thị trường lao động và việc làm được trả công. Thị trường lao động và việc làm tham gia vào tất cả các thị trường khác, giúp nền kinh tế vận hành nhịp nhàng và ổn định.
     
Trong bối cảnh Việt Nam đang ở trong giai đoạn hội nhập quốc tế nhanh và mạnh mẽ, ngân sách Nhà nước nặng gánh vì nhiều khoản chi quá mức thu, việc Nhà nước cấp kinh phí để phát triển thị trường lao động chứng tỏ Chính phủ xác định vai trò vô cùng quan trọng của thị trường lao động đối với sự phát triển của đất nước. Vì nguồn lực lao động là động lực cho sự phát trin kinh tế nói riêng và là động lực phát triển xã hội, con người nói chung. Đại hội lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định: “Phát triển, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những yếu tố quyết định sự phát triển nhanh, bền vững đất nước”. Trong các nguồn lực tài nguyên thiên nhiên, vốn, khoa học - công nghệ, con người thì nguồn lực lao động (con người) là quan trọng nhất, có tính chất quyết định trong sự tăng trưởng và phát triển kinh tế của mọi quốc gia. Chính vì vậy, một lần nữa khẳng định đầu tư phát triển thị trường lao động là chiến lược phát triển đất nước vững chắc và lâu dài.
     
Sau giai đoạn khủng hoảng 2008-2015 làm thu hẹp quy mô sản xuất của nền kinh tế đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị trường lao động và việc làm. Nhưng bước sang giai đoạn 2016-2017, thị trường lao động và việc làm của nước ta đã phục hồi, phát triển tương đối nhanh và ổn định. Lao động làm việc trong khu vực phi chính thức chuyển dịch dần sang khu vực chính thức. Số lao động trong độ tuổi tham gia lực lượng lao động xã hội chiếm tỷ lệ khá cao với hơn 76%; tỷ lệ lao động thất nghiệp giảm còn 2,21%, tỷ lệ này thuộc loại thấp trong khu vực; lao động thiếu việc làm giảm dần. Khoảng cách về thu nhập giữa lao động nam và nữ, giữa thành thị và nông thôn ngày càng thu hẹp.
     
Bên cạnh những tín hiệu phục hồi khả quan, thị trường lao động và việc làm tồn tại không ít bất cập, hạn chế. Điển hình là số người thất nghiệp có trình độ cao đẳng, đại học trở lên vẫn rất cao. Số liệu cuối năm 2017, cả nước có 237.000 người có trình độ từ đại học trở lên và gần 85.000 người có trình độ cao đẳng đang thất nghiệp. Tỷ lệ thất nghiệp trong thanh niên là 7,59%. Đặc biệt, xuất hiện tình trạng hàng vạn lao động bị sa thải sau tuổi 35. Theo các chuyên gia, nếu những hạn chế, bất cập nêu trên không sớm được khắc phục thì lực lượng lao động dồi dào chưa chắc đã tạo đà cho đất nước phát triển nhanh, bền vững, ngược lại, có thể trở thành gánh nặng cho chính sách an sinh xã hội.
     
Nhằm thực hiện mục tiêu hỗ trợ phát triển giáo dục nghề nghiệp; thúc đẩy phát triển thị trường lao động; nâng cao hiệu quả kết nối cung - cầu lao động; tạo việc làm, tăng cường xuất khẩu lao động, an toàn, vệ sinh lao động đáp ứng yêu cầu xây dựng, phát triển đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 899/QĐ-TTg ngày 20/6/2017 phê duyệt Chương trình mục tiêu Giáo dục nghề nghiệp - Việc làm và An toàn lao động giai đoạn 2016-2020  với 3 dự án lớn: Một là đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp; hai là phát triển thị trường lao động và việc làm; ba là tăng cường an toàn, vệ sinh lao động.

1

Ảnh 1: Cuộc họp của Thủ tướng Chính phủ bàn luận về Chương trình mục tiêu Giáo dục nghề nghiệp
- Việc làm và An toàn lao động giai đoạn 2016
-2020

     Chương trình được thực hiện trên phạm vi toàn quốc với sự tham gia của các bộ, ngành, địa phương. Kinh phí được cấp là 14.024 tỷ đồng. Đây là nguồn vốn tương đối lớn trong giai đoạn kinh tế nước ta còn bộn bề khó khăn, tỷ lệ nợ công cao, thu không đủ bù chi... Điều này thể hiện sự quan tâm, ưu tiên của Nhà nước với lĩnh vực lao động, việc làm.
     
Dự án Phát triển thị trường lao động và việc làm có tổng kinh phí thực hiện là 1.146,8 tỷ đồng (điều chỉnh tăng thêm khi có nguồn nhưng không vượt quá 1.995 tỷ đồng), trong đó bao gồm ngân sách Trung ương (606,8 tỷ đồng), ngân sách địa phương (450 tỷ đồng), và viện trợ nước ngoài và các nguồn huy động khác (90 tỷ đồng). Nhiệm vụ chi của ngân sách Trung ương là đầu tư nâng cao năng lực Trung tâm dịch vụ việc làm; đảm bảo kinh phí cho các Bộ, cơ quan thực hiện các hoạt động của dự án theo nhiệm vụ được giao; hỗ trợ có mục tiêu cho các địa phương để thực hiện các hoạt động của dự án. Nhiệm vụ chi của ngân sách địa phương là bảo đảm kinh phí thực hiện các hoạt động tuyên truyền, đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ cấp huyện, xã; kiểm tra giám sát đánh giá thực hiện dự án tại địa phương; bố trí vốn đối ứng cho các cơ quan đơn vị để cùng với ngân sách thực hiện các hoạt động của dự án; lồng ghép các chương trình, dự án khác có liên quan trên địa bàn để bảo đảm thực hiện các mục tiêu, nội dung, hoạt động của dự án. Nhiệm vụ chi của nguồn vốn huy động từ các tổ chức quốc tế, tính trên các khoản kinh phí được các tổ chức quốc tế (ILO, WAPES…) và các quốc gia (như Hàn Quốc) tài trợ không hoàn lại cho các hoạt động cụ thể và các khoản kinh phí tài trợ cho các hoạt động tập huấn, hội thảo, trao đổi chuyên gia quốc tế…
     
Giai đoạn 2016-2018 kinh phí hỗ trợ từ ngân sách Trung ương phân bổ cho Chương trình là 258 tỷ đồng vốn đầu tư (đạt 78,9% theo dự toán đã điều chỉnh trong Quyết định số 899/QĐ-TTg) và 116,725 tỷ đồng vốn sự nghiệp (đạt 41,7%). Cụ thể, phân bổ nguồn vốn đầu tư phát triển bố trí là 326,8 tỷ đồng (năm 2016 là 143,96 tỷ đồng; năm 2017 là 69,732 tỷ đồng; năm 2018 là 44,22 tỷ đồng), dự kiến giai đoạn 2019-2020 tiếp tục đầu tư 68,888 tỷ đồng. Nguồn vốn sự nghiệp phân bổ là 280 tỷ đồng, cụ thể năm 2016 là 24,14 tỷ đồng; năm 2017 là 46,955 tỷ đồng; năm 2018 là 45,63 tỷ đồng, dự kiến năm 2019 sẽ bố trí 62,415 tỷ đồng và năm 2020 bố trí 73,184 tỷ đồng. Nếu cộng cả số dự kiến cho giai đoạn 2019-2020, nguồn vốn cho cả giai đoạn 2016-2020 thì vốn sự nghiệp là 252,324 tỷ đồng, ít hơn 27,676 tỷ so với kinh phí được phê duyệt theo Quyết định số 899/QĐ-TTg ngày 20/6/2017. Vậy dự án về Dịch vụ việc làm cần thực hiện các hoạt động nhiều hơn nữa để tiếp tục nâng cao hiệu quả của thị trường lao động trong giai đoạn 2019-2020, nhằm tạo ra nhiều việc làm cho người lao động, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo, nâng cao mức sống người dân.
    
Bên cạnh đó, Nhà nước luôn quan tâm, đầu tư cho đào tạo nghề. Đề án Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt có kinh phí gần 26.000 tỷ đồng. Bên cạnh đó, ngân sách nhà nước còn bố trí đào tạo nghề cho lao động nông thôn thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình cho vay giải quyết việc làm, cho vay vốn hộ nghèo,… Năm 2019, kinh phí đào tạo nghề cho lao động nông thôn được bố trí trong kinh phí xây dựng nông thôn mới, dự toán khoảng 700-800 tỷ đồng. Nhờ sự đầu tư từ ngân sách nhà nước và từ nguồn lực xã hội, đào tạo nghề trong thời gian qua có sự chuyển biến rõ rệt. Năm 2018, trên cả nước đã đào tạo và tạo việc làm mới cho 1,64 triệu người. Tỷ lệ người lao động ở khu vực nông nghiệp đã giảm dần, từ 42% đến nay chỉ còn 38,3%. Cùng với đó số lao động có quan hệ lao động, hợp đồng lao động tăng dần lên, đạt 45,3%.
     
Cùng với đó, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trương xây dựng các mối quan hệ chặt chẽ giữa đào tạo nghề nghiệp với doanh nghiệp có nhu cầu về lao động để kêu gọi nguồn đầu tư từ các doanh nghiệp, đó cũng là một trong những giải pháp có tính đột phá đưa doanh nghiệp trở thành một trong những chủ thể đầu tư nguồn kinh phí nâng cao trình độ nghề cho người lao động, góp phần phát triển thị trường lao động.
     
Bên cạnh những hoạt động đầu tư phát triển thị trường lao động trực tiếp, Nhà nước còn thực hiện đầu tư nguồn kinh phí rất lớn cho những hoạt động phát triển nguồn nhân lực từ gốc rễ như: ưu tiên với huyện miền núi xây dựng mạng điện lưới quốc gia, xây dựng công trình nước sạch, trạm y tế, trường học, 100% trẻ đúng độ tuổi vào lớp 1, trẻ em được học mẫu giáo ngay tại thôn, buôn; hầu hết được tiêm phòng đúng độ tuổi; tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng ngày càng giảm… đảm bảo thế hệ lao động tương lai là nguồn lực quý giá của đất nước. Đặc biệt đối với lao động trí thức, lao động trình độ cao, Nhà nước có chế độ ưu tiên các sinh viên tốt nghiệp là kỹ sư các ngành nghề trồng trọt, chăn nuôi, bác sỹ về vùng núi, vùng sâu vùng xa công tác; triển khai các đề án trí thức trẻ nhằm tăng cường, bù đắp, đội ngũ cán bộ cho các địa phương, đặc biệt là vùng sâu vùng xa nhằm tạo ra sự phá triển đồng đều giữa đồng bằng và miền núi. Nhà nước chỉ đạo Trung tâm giáo dục hướng nghiệp và trung tâm dạy nghề phối hợp với các Trung tâm học tập cộng đồng định hướng, dạy nghề cho hàng trăm lao động với các nghề như may mặc, sửa chữa máy móc phục vụ sản xuất, dệt thổ cẩm... giúp người lao động có thu nhập cao và ổn định.

     Với sự quan tâm của Chính phủ và nguồn vốn đầu tư được cấp nhằm mục tiêu phát triển thị trường lao động và việc làm, Cục Việc làm - Bộ Lao động Thương binh và Xã hội phối hợp với các bộ, ban, ngành, địa phương thực hiện hỗ trợ các thị trường lao động và việc làm, nhằm tạo ra nhiều việc làm hơn nữa, giảm tỷ lệ thất nghiệp, nâng cao chất lượng kỹ năng trình độ nghề của người lao động, cố gắng để Việt Nam trở thành một thị trường lao động chất lượng cao ở trong nước và trên thế giới trong bối cảnh hội nhập quốc tế như hiện nay.

Nguồn tin: Tạp chí Giáo dục

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Hotline
Thăm dò ý kiến

Bạn thấy website này như thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây