VAI TRÒ CỦA TRUNG TÂM DỊCH VỤ VIỆC LÀM TRONG GẮN KẾT ĐÀO TẠO VỚI VIỆC LÀM BỂN VỮNG CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG

Thứ tư - 10/10/2018 06:32
VAI TRÒ CỦA TRUNG TÂM DỊCH VỤ VIỆC LÀM TRONG GẮN KẾT ĐÀO TẠO
VỚI VIỆC LÀM BỂN VỮNG
CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG

Tạ Văn Thảo

Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội

1. Việc làm bền vững và gắn kết đào tạo với việc làm bền vững

     - Đặc điểm cơ bản của việc làm là luôn luôn thay đồi và đổi mới về hình thức bên ngoài và đặc điểm bên trong nhưng ý nghĩa của việc làm trong đời sống con người không thay đối. Dù ở nền văn hóa nào và ở trình độ đến đâu chăng nữa thì con người luồn có nhu cầu về việc làm. Người lao động (NLĐ) luôn luôn tìm kiếm công việc phù hợp với khả năng và được hưởng các thành quả của lao động một cách công bằng.
     - Theo tài liệu hội thảo năm 2008 về “Chương trình mục tiêu Quốc gia về việc làm và Chiến lược phát triển việc làm ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập” đã chỉ ra các khía cạnh để nhận biết việc làm bền vững là: Cơ hội việc làm, làm việc trong điều kiện tự do, việc làm năng suất, bình đẳng trong công việc, an toàn tại nơi làm việc, bảo đảm nhân phẩm tại nơi làm việc.

     Việc làm bền vững bao gồm 06 vấn đề, bao gồm:

+ Cơ hội có việc làm: Sự cần thiết phải bảo đảm khả năng có việc làm cho tất cả NLĐ có nhu cầu làm việc;

+ NLĐ được làm việc trong điều kiện tự do: NLĐ không bị ép buộc làm việc, nếu như họ không muốn;

+ Việc làm có năng suất: Nhằm có được thu nhập, bảo đảm mức sống có thể chấp nhận được trong điều kiện cụ thể;

+ Được bình đẳng trong công việc: Mọi người đều được đối xử như nhau trong công việc, không phân biệt màu da, sắc tộc, giới tính;

+ An toàn tại nơi làm việc: NLĐ được bảo vệ, chăm sóc sức khỏe, tham gia và thụ hưởng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm tai nạn lao động...

+ Được bảo đảm nhân phẩm tại nơi làm việc: NLĐ được tôn trọng, được tham gia vào các quá trình ra quyết định liên quan đến tiền lương, điều kiện lao động tại nơi làm việc;

     Trong 06 vấn đề nêu trên của việc làm bền vững, 02 vấn đề đầu liên quan đến việc tạo ra việc làm cho NLĐ; các vấn đề sau liên quan đến mức độ bền vững của công việc, chất lượng việc làm.

     - Đào tạo và sử dụng nhân lực có mối quan hệ gắn bó hữu cơ với nhau. Trước hết, đó là quan hệ cung - cầu. Trong cơ chế thị trường, nếu quy luật cung - cầu không được tuân thủ, cung vượt quá cầu hoặc ngược lại, đến một chừng mực nào đó, sẽ gây nên khủng hoảng thừa hoặc khủng hoảng thiếu về lao động kỹ thuật. Mối quan hệ này được thiết lập trên quan điểm hệ thống với nhiều phương thức khác nhau, bao gồm:
     1) Trao đổi thông tin về nhu cầu đào tạo.

     2)  Doanh nghiệp tham gia với nhà trường trong việc xây dựng mục tiêu, chuẩn đầu ra các chương trình đào tạo và tham gia đánh giá chất lượng học sinh, sinh viên tốt nghiệp trình độ đào tạo.

     3) Liên kết đào tạo giữa nhà trường với doanh nghiệp.

     4) Hướng nghiệp, tư vấn nghề và giới thiệu việc làm. Đây là điều cần thiết đối với nhà trường nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của các khóa đào tạo, hướng nghiệp và tư vấn nghề cho học sinh, sinh viên vào học các ngành nghề phù hợp với nhu cầu doanh nghiệp và sắp xếp việc làm cho học sinh tốt nghiệp với sự hỗ trợ của các doanh nghiệp.
2. Thực trạng tổ chức hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội
2.1. Đặc điểm tình hình

     - Thủ đô Hà Nội là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia; là trung tâm lớn về văn hóa, giáo dục, khoa học và công nghệ, kinh tế và giao dịch quốc tế của cả nước với dân số trên 7,6 triệu người, lực lượng lao động (lao động trên 15 tuổi) trên 3,88 triệu người và trên 3,81 triệu người có việc làm. Cầu lao động ở Hà nội rất phong phú, đa dạng với hơn 100 nghìn doanh nghiệp đang hoạt động tạo thành thị trường lao động Thủ đô tương đối sôi động.

     - Trung tâm DVVL Hà Nội là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội. Hiện nay Trung tâm có 3 trụ sở làm việc:

+ Trụ sở chính: số 215 phố Trung Kính, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội.

+ Cơ sở 1: Số 144 đường Trần Phú, phường Mỗ Lao, quận Hà Đông, Hà Nội

+ Cơ sở 2: Ngõ 33 Tạ Quang Bửu, phường  Bách Khoa, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.

     - Điểm tiếp nhận BHTN tại Minh Khai.
     - 08 Điểm giao dịch việc làm (GDVL) vệ tinh tại: quận Nam Từ Liêm, Long Biên, huyện Gia Lâm, Mê Linh, ứng Hòa, Hoài Đức, Sóc Sơn, Thường Tín;
     - 03 Sàn GDVL vệ tinh tại huyện: Đông Anh, Ba Vì và Phú Xuyên. Trong quý 3/2018, Trung tâm sẽ khai trương và đưa vào hoạt động thêm 02 sàn GDVL vệ tinh tại Đan Phượng và Thạch Thất.

2.2. Vai trò của Trung tâm Dịch vụ việc làm trong gắn kết đào tạo với việc làm bền vững cho người lao động

2.2.1: Cơ sở pháp lý:

     - Điều 5 - Nghị định số 196/2013/NĐ-CP ngày 21/11/2013 của Chính phủ về việc quy định thành lập và hoạt động của trung tâm dịch vụ việc làm;
     - Quyết định số 1956/QĐ-TTg ban hành ngày ngày 27/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020”;
     - Quyết định số 899/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Phê duyệt Chương trình mục tiêu Giáo dục nghề nghiệp - Việc làm và An toàn lao động giai đoạn 2016-2020;
     - Quyết định số 4883/QĐ-UBND ngày 22/9/2014 của UBND Thành phố về việc phê duyệt Đề án “Tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động Sàn giao dịch việc làm Thành phố Hà Nội giai đoạn 2014 - 2015, và định hướng đến năm 2020”;
     - Chương trình số 04-CTr/TU ngày 26/4/2016 của Thành ủy về “Phát triển văn hóa - xã hội, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Thủ đô, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2016-2020”; Kế hoạch số 165/KH-ƯBND ngày 31/8/2016 của UBND TP. Hà Nội về việc triển khai thực hiện chương trình số 04-CTr/TU ngày 26/4/2016 của Thành ủy;
     - Kế hoạch số 46/KH-UBND ngày 12/02/2018 của UBND TP. Hà Nội về giải quyết việc làm cho NLĐ trên địa bàn thành phố năm 2018; trong đó có các nhóm giải pháp: thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tạo việc làm; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực với rất nhiều giải pháp phát triển giáo dục nghề nghiệp; phát triển thông tin thị trường lao động (TTLĐ), hoàn thiện hệ thống giao dịch chính thức trên TTLĐ.

2.2.2: Cơ sở thực tiễn

     Tính đến thời điểm 31/8/2017, trên địa bàn Thành phố có 376 đơn vị trong hệ thống cơ sở giáo dục nghề nghiệp và cơ sở có hoạt động giáo dục nghề nghiệp với đa dạng loại hình của nhiều thành phần kinh tế, chia ra:

     - Hình thức sở hữu quản lý: 126 đơn vị công lập; 250 đơn vị ngoài công lập. Số đơn vị ngoài công lập chiếm 66,49 % trong tồng số cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn.

     - Loại hình đơn vị: 56 trường cao đẳng (27 trường cao đẳng, 29 trường cao đẳng nghề); 87 trường trung cấp (47 trường trung cấp, 40 trường trung cấp nghề); 29 trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên cấp huyện; 204 loại hình đơn vị khác.

     Hoạt động đào tạo nghề và liên kết đào tạo tại Trung tâm gắn kết chặt chẽ với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, các doanh nghiệp. Trong 6 tháng, mở 19 lớp dạy nghề nấu ăn, kỹ thuật pha chế đồ uống, may, tin học, ngoại ngữ... cho NLĐ có nhu cầu đi làm việc tại nước ngoài theo chương trình cấp phép KLPT - EPS học nghề, chuyển đổi nghề và cho đối tượng BHTN với 847 học viên; Liên kết với các công ty, cơ sở dạy nghề tổ chức kiểm tra tay nghề may, nấu ăn cho 211 người; Liên kết với các cơ sở dạy nghề tổ chức các lớp dạy nghề pha chế, may theo yêu cầu cho 69 người.

     Cùng với công tác đào tạo nghề, Trung tâm tiến hành phối kết hợp chặt chẽ với các trường đại học, cao đẳng, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn Thành phố các hoạt động như: công tác tuyên truyền, cung cấp về thông tin TTLĐ; công tác tư vấn, định hướng nghề nghiệp; Mở các lớp giảng dạy kỹ năng tìm kiếm việc làm, kỹ năng chuẩn bị hồ sơ xin việc, kỹ năng tham dự phỏng vấn,...; tổ chức các Phiên GDVL chuyên đề với các nghành nghề cụ thể như Thương mại - Dịch vụ, Du Lịch, Nhà hàng - Khách Sạn, Logistic, Marketing, PR, Tài chính - Ngân hàng, Xây dựng, các phiên GDVL tuyển dụng lao động làm việc bán thời gian cho lực lượng sinh viên tại các Trường.

     Nhưng bên cạnh các kết quả đạt được, trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, Trung tâm đang gặp phải một số khó khăn và hạn chế: Hà Nội Là một trong những TTLĐ sôi động và phát triển nhất trong các tỉnh/thành phố, đứng trước rất nhiều các tác động từ kỷ nguyên số và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, rất nhiều công việc, vị trí việc làm đều có nguy cơ bị đào thải, thay thế bởi các công việc, vị trí việc làm khác. Dần đến, nội dung và phương pháp giảng dạy các môn học nghề còn chưa theo kịp với xu thế của thị trường, theo kịp nhu cầu của các học viên cũng như của doanh nghiệp.

     Nhu cầu về thông tin việc làm của các học viên nghề cũng trở nên ngày càng đa dạng và phong phú, Trung tâm cũng chỉ cung cấp và tư vấn được một phần các yêu cầu này. Mặt khác, có một thực tế hiện nay là không ít doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (doanh nghiệp FDI) chỉ muốn tuyển lao động phổ thông rồi tự đào tạo theo cách của họ dẫn đến khoảng trống giữa đạo tạo nghề và tực tế. Hà Nội là Thành phố lớn tập trung nhiều Khu công nghiệp - Khu chế xuất, thu hút nhiều doanh nghiệp FDI có nhu cầu sử dụng lao động lớn. Song, việc sử dụng lao động của các doanh nghiệp FDI còn thiên về khai thác nguồn lao động chưa qua đào tạo, có giá nhân công thấp.
2.2.3. Thực trạng hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm tại Trung tâm

     Công tác tư vấn, giới thiệu việc làm cho NLĐ luôn được Trung tâm DVVL Hà Nội coi là nhiệm vụ hàng đầu, trọng tâm và xuyên suốt. Vì vậy, nhằm giúp đỡ NLĐ tìm được việc làm, gắn kết đào tạo với việc làm bền vững, Trung tâm đã đổi mới phương pháp làm việc, đa dạng các hình thức tư vấn, giới thiệu việc làm cho NLĐ, chú trọng đối tượng lao động hưởng BHTN, lao động chất lượng cao và lao động là người khuyết tật.

     Trung tâm với vai trò là “cầu nối”, gắn kết giữa doanh nghiệp với NLĐ, các hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm giúp NLĐ lựa chọn công việc phù hợp với khả năng và nguyện vọng; về kỹ năng thi tuyển; tự tạo việc làm, tìm việc làm trong nước và ngoài nước; tư vấn cho người sử dụng lao động về tuyển dụng lao động, về quản trị và phát triển guồn nhân lực; về sử dụng lao động và phát triển việc làm... Bên cạnh đó, công tác tư vấn - giới thiệu còn chú trọng tới các nhóm đối tượng yếu thế như: lao động là người thất nghiệp, lao động là người khuyết tật, lao động làm việc tại nước ngoài theo hợp đồng trở Việt Nam và các lao động đặc thù khác.

     Tại Trung tâm, hoạt động công tác tư vấn, giới thiệu việc làm được bố trí phân làm 3 tuyến công việc chính là: Hoạt động tư vấn, Giới thiệu việc làm và cung ứng lao động. Mặt khác, cùng với các hoạt động tổ chức phiên GDVL tại hệ thống các Sàn, điểm GDVL vệ tinh, Trung tâm triển khai các hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm ngay tại các địa điểm này.
     - Năm 2017, Trung tâm đã thực hiện tư vấn cho 125.000 lượt NLĐ, trong đó:

+ Tư vấn về việc làm: 66.700 lượt người;

+ Tư vấn về BHTN: 48.300 lượt người;

+ Tư vấn học nghề: 10.000 lượt người;

     - Thực hiện giới thiệu việc làm cho 67.892 lượt người, trong đó:

+ Lao động BHTN: 6.396 lượt người;

+ Lao động khuyết tật: 404 lượt người;

+ Lao động khác: 61.092 lượt người (bao gồm kết quả các Phiên GDVL).

     Bên cạnh đó, nhằm nâng cao chất lượng thông tin TTLĐ, Trung tâm tích cực tìm hiểu, nghiên cứu, phân tích thực trạng và xu thế về TTLĐ trong và ngoài TP. Hà Nội; cử cán bộ đến các doanh nghiệp nắm bắt nhu cầu tuyển dụng; tổ chức nhiều cuộc khảo sát và thu thập thông tin về TTLĐ và trên cơ sở đó, tư vấn, giới thiệu việc làm cho NLĐ.

     Tổ chức đồng bộ các phiên GDVL định kỳ vào thứ 3, thứ 5 hàng tuần tại 215 phố Trung Kính, Yên Hòa, cầu Giấy và 144 Trần Phú, Hà Đông và tại tất cả các Sàn và Điểm GDVL vệ tinh trên toàn địa bàn Thành phố.

     Trong 06 tháng đầu năm 2018, sàn đã tổ chức 52 phiên GDVL qua đó thu hút được 2.649 lượt doanh nghiệp, cơ sở đào tạo tham gia Sàn GDVL; 39.882 lượt lao động được tư vấn và cung cấp thông tin TTLĐ; 12.144 NLĐ được tuyển dụng.

     Trong thời gian qua, ngoài việc tổ chức các phiên GDVL định kỳ hàng tuần, Trung tâm đã triển khai thêm nhiều hướng đi mới nhằm phong phú hoạt động của sàn như mở các phiên GDVL chuyên đề, các phiên việc làm online kểt nối lao động các tỉnh lân cận địa bàn Hà Nội, các phiên GDVL lưu động nhằm tạo thêm nhiều cơ hội việc làm phù hợp cho NLĐ.

3. Đánh giá, định hướng

3.1. Đánh giá

3.1.1. Mặt được.

     Trung tâm DVVL Hà Nội trở thành tin cậy để NLĐ đến tìm hiểu thông tin về nhu cầu tuyển dụng lao động của các doanh nghiệp, cơ quan, tố chức có nhu cầu tuyển dụng lao động, tìm việc làm, tham dự phỏng vấn, trực tiếp nộp hồ sơ tuyển dụng và tìm nơi học nghề. Là nơi hỗ trợ các doanh nghiệp tìm hiểu thông tin về nguồn cung lao động trên địa bàn TP. Hà Nội, gặp gỡ, tiếp xúc trực tiếp với NLĐ, tiếp nhận hồ sơ, phỏng vấn và trực tiếp tuyển dụng lao động theo nhu cầu của doanh nghiệp.

3.1.2. Tồn tại, hạn chế:

     - Hoạt động xác định và dự báo nhu cầu tuyên dụng nhân lực của các doanh nghiệp còn đơn giản, chưa được triển khai bài bản, mới chỉ sử dụng các phương pháp mang tính định tính, chưa kết hợp với việc sử dụng các phương pháp định lượng;
     - Hoạt động đánh giá nguồn cung nhân lực và dự báo nhu cầu việc làm của người lao động trên thị trường lao động chủ yếu mang tính sưu tầm, tập hợp dừ liệu thứ cấp chứ chưa được thực hiện theo các phương pháp khoa học. Nội dung đánh giá cung nhân lực cả về mặt số lượng và chất lượng vẫn còn rất thô sơ, các chỉ tiêu chưa đầy đủ và phản ánh được chất lượng (kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, phẩm chất, đạo đức,...) của nguồn cung nhân lực trên TTLĐ;
     - Dịch vụ hỗ trợ và tư vấn sơ tuyển, thi tuyển mặc dù đã được triển khai nhưng cũng chỉ mang tính có chứ chưa thực sự giúp ích nhiều cho các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ của Trung tâm.
     - Dịch vụ hỗ trợ tìm kiếm, thu thập và cung cấp thông tin người tìm việc cũng mới chỉ dừng lại ở mô hình tồ chức phiên GDVL. Đã tổ chức thu và xử lý phiếu đăng ký việc làm của người đến tìm việc tại Sàn, nhưng hoạt động này cũng chỉ mang tính hình thức và chưa đi theo hướng cung cấp dữ liệu đó cho các doanh nghiệp để họ chủ động liên lạc, tiếp cận các ứng viên phù hợp với nhu cầu của họ.
     - Do TTLĐ ở Việt Nam chưa phát triển hoàn chỉnh, đồng bộ; hệ thống các chính sách và pháp luật có liên quan còn chồng chéo, thiếu tính minh bạch. TTLĐ ở Việt Nam có thể nói đang khá lộn xộn, chưa đi vào quy củ do vậy Trung tâm là đơn vị sự nghiệp sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc thực hiện các dịch vụ.
     - Ngoài ra những hạn chế từ phía các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ và người đi tìm việc, những bất cập trong công tác đào tạo tại các cơ sở đào tạo cũng góp phần gây ra những hạn chế trong việc thực hiện công tác Tư vấn - GTVL tại Trung tâm.

4.2. Định hướng

     Định hướng hoạt động của Trung tâm trong thời gian tới nhằm phát huy vai trò của đơn vị trong gắn kết đào tạo với việc làm bền vững cho NLĐ trên đại bàn thủ đô Hà Nội:

    Để phát huy vai trò của Trung tâm DVVL Hà Nội trong gắn kết đào tạo với việc làm bền vững cho NLĐ trên đại bàn TP. Hà Nội, trung tâm đã nghiêm túc thực hiện những kế hoạch đề ra nhằm tạo cơ hội cho NLĐ được tiếp cận với việc làm bền vững trong đó bằng những kế hoạch cụ thể như: tổ chức hiệu quả 112 phiên GDVL năm 2018 theo kế hoạch đề ra; đối với nghiệp vụ phân tích, dự báo TTLĐ thì tiếp tục tổ chức các cuộc điều tra, khảo sát để từ đó tham mưu lên các cơ quan cấp trên cũng như có những định hướng đúng cho hoạt động đào tạo nghề của trung tâm sao cho phù hợp với thực tế TTLĐ, gắn liền đào tạo với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp.

     Ngoài ra, trung tâm cũng sẽ có những thống kê về thông tin TTLĐ từ đó cung cấp cho các cơ sở dạy nghề thông tin về kỹ năng, nhu cầu các ngành nghề hiện nay đang có xu hướng tuyển dụng nhiều để các cơ sở có kế hoạch đào tạo đúng theo nhu cầu của TTLĐ./.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Hotline
Thăm dò ý kiến

Bạn thấy website này như thế nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây