TẠP CHÍ GIÁO DỤC

https://tapchigiaoduc.moet.gov.vn


SINH HOẠT CHUYÊN ĐỀ VỀ CÔNG TÁC BIÊN TẬP

Ngày 24/5/2019, Tạp chí Giáo dục đã tổ chức sinh hoạt chuyên đề về công tác biên tập với chủ đề “Một số lỗi thường gặp trong công tác biên tập và hướng khắc phục”.

0

Tham dự buổi sinh hoạt chuyên đề có Tổng biên tập cùng tất cả các phóng viên, biên tập viên Tạp chí Giáo dục.

Các thành viên tham dự buổi sinh hoạt đều khẳng định: Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ biên tập, mỗi biên tập viên đều có nhiều cố gắng biên tập đảm bảo chất lượng nội dung, thống nhất hình thức thể hiện theo quy định của Tạp chí. Tuy nhiên, trong một số trường hợp nhất định, do nhiều nguyên nhân khác nhau, vẫn còn những sơ suất nhất định. Trên cơ sở những ý kiến trao đổi của các thành viên tham dự, có thể khái quát một số lỗi thường gặp như sau:

1. Về cấu trúc bài viết

Nhìn chung, các bài đăng trên Tạp chí Giáo dục được quy định rất cụ thể trong Thể lệ đăng bài, song ở một số bài vẫn còn có những điểm cần bổ khuyết trong quá trình biên tập, cụ thể như sau:

-  Ni dung các phn chưa đúng quy định, chng hn, phn M đầu có lúc chưa sát vi ni dung, dung lượng quá ngn, chưa có s dn dt vn đề ca bài viết; phn Tóm tt chưa khái quát đầy đủ ni dung chính ca bài.

Với những lỗi như trên, đòi hỏi biên tập viên tập trung rà soát, phân định các thành phần, các mục bài viết. Nếu tác giả viết thiếu nội dung phần nào thì đề nghị bổ sung phần đó.

Về nội dung phần Tóm tắt, Mở đầu và Kết luận, để đáp ứng yêu cầu về chất lượng, sau khi biên tập xong, biên tập viên phải xem xét, đối chiếu với nội dung chính của bài. Nếu chưa khớp với nội dung của bài thì nên viết lại.

- Phần Từ khóa có bài sử dụng quá ít, có bài sử dụng quá nhiều hoặc không chọn từ mà chọn cụm từ. Biên tập viên cần nghiên cứu kĩ nội dung bài để lựa chọn từ khóa phù hợp, đầy đủ nhưng không nên vượt quá 5 từ khóa ở mỗi bài.

-  Phần Tài liệu tham khảo, có bài bị thiếu, có bài đưa quá nhiều tài liệu tham khảo, trong đó, có những tài liệu không liên quan đến bài viết; có bài đưa tài liệu không chính xác, không đầy đủ thông tin, như: ghi sai tên tác phẩm, sai tên nhà xuất bản; có bài đưa sai thông tin một số nghị quyết, văn bản hành chính... Biên tập viên cần biên tập một cách tỉ mỉ, tra cứu đầy đủ thông tin để sửa lại thật chính xác.

2.  Về ngôn ngữ thể hiện trong các bài viết

- Về ngôn ngữ thể hiện trong các bài viết, qua kinh nghiệm biên tập, các biên tập viên đã khắc phục những thiếu sót và ngày càng thuần thục hơn trong việc dùng từ, đặt câu. Tuy nhiên, trên thực tế, vẫn còn những sai sót về lỗi sử dụng câu hoặc chính tả, cụ thể như sau:

Có thể có nhiều trường hợp lỗi về câu nhưng trường hợp dễ sai sót, nhầm lẫn là: sử dụng thừa quan hệ từ hoặc dùng chủ ngữ trong câu không chính xác.

Ví dụ: Từ kết quả thống kê cho thấy.....; Qua Truyện Kiều cho thấy.....

Có thể sửa lại là: Kết quả thống kê cho thấy...../ Từ kết quả thống kê, chúng ta nhận thấy..... / Truyện Kiều cho thấy..... / Qua Truyện Kiều, chúng ta được biết...

Giải pháp cho việc rèn luyện cách sử dụng câu là việc rèn luyện ngôn ngữ và kinh nghiệm biên tập của mỗi biên tập viên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ biên tập.

-  Về chính tả, có thể có những sai sót do không thống nhất trong cách sử dụng, về viết hoa tên người và địa danh, cơ quan, tổ chức của Việt Nam và quốc tế. Những trường hợp này cần được quy định để thống nhất trong Tạp chí. Cần lưu ý các trường hợp đặc biệt như viết hoa thành phố mang tên Hồ Chí Minh: Thành phố Hồ Chí Minh (những trường hợp khác không viết hoa: thành phố Hà Nội, thành phố Hải Phòng...).

Bên cạnh đó, có trường hợp không phải tên riêng nhưng cần viết hoa để tôn vinh, như các chức vụ (Chủ tịch nước, Tổng bí thư...); tên các loại huân chương, huy chương, tên học hàm, học vị,… Cách viết hoa này thường gọi là viết hoa tu từ. Đây là những trường hợp khó phân biệt và thống nhất. Sở dĩ nói là khó vì cần phải có sự phân biệt đâu là ranh giới giữa trường hợp cần viết hoa hoặc không viết hoa. Người làm công tác biên tập cần phân biệt rõ từng trường hợp: + Đơn vị được tặng thưởng Huân chương Lao động (viết hoa)/ Đơn vị được tặng nhiều huân chương, huy chương (không viết hoa); + Giáo sư Nguyễn Văn Huyên (viết hoa)/ Viện có 30 giáo sư, 50 tiến sĩ (không viết hoa). Những trường hợp này được quy định trong Quy định chính tả của Bộ GD-ĐT, Bộ Nội vụ,… cần hệ thống lại để thống nhất trong quy định biên tập của Tạp chí…

-  Một số trường hợp chính tả khác trong tiếng Việt, khi biên tập cần có sự thống nhất, chẳng hạn, trong chính tả tiếng Việt hiện nay, có nhiều ý kiến chưa thống nhất về viết i/y trong trường hợp âm tiết mở (không có âm cuối): lí/lý, hy sinh/hi sinh, kí hiệu/ ký hiệu, mĩ thuật/ mỹ thuật, tiến sĩ/ tiến sỹ, tỉ lệ/ tỷ lệ,… Theo quy định của Bộ GD-ĐT từ những năm 1980 đến nay (kể cả văn bản mới nhất, số 1989 ngày 25/5/2018) đều thống nhất viết i (i ngắn). Điều này đã được Tạp chí thống nhất sử dụng trong quá trình biên tập. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý các trường hợp ngoại lệ khi viết tên riêng như: Lý Thường Kiệt, Lý Tự Trọng…

Những lỗi thường gặp trong các trường hợp vừa nêu trên cần được khắc phục một cách triệt để. Vấn đề này được các biên tập viên tập trung phân tích về cơ sở khoa học, cơ sở thực tiễn và đề xuất những định hướng khắc phục cụ thể. Các thành viên tham dự buổi sinh hoạt chuyên đề đều nhận thấy sự cần thiết thường xuyên sinh hoạt chuyên đề để trao đổi, học tập kinh nghiệm trong công tác biên tập. Mỗi cuộc sinh hoạt sẽ đưa lại những điều bổ ích, thiết thực cho công việc hàng ngày của mỗi biên tập viên, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng biên tập.

Một số hình ảnh tại buổi sinh hoạt chuyên đề:

2
 
1

 

 

Nguồn tin: Tạp chí Giáo dục

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây